Guanfacyna - Intuniv, Paxneury i kategoria Rpz
Guanfacyna trafiła do psychiatrii okrężną drogą, bo pierwotnie służyła obniżaniu ciśnienia tętniczego. Dziś w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu należy do leków niestymulujących stosowanych w ADHD, z własną kategorią recepty.
Guanfacyna to selektywny agonista receptorów alfa-2A adrenergicznych, zaliczany do leków niestymulujących w ADHD. W Polsce zarejestrowano dwa preparaty: Intuniv w mocach 1, 2, 3 i 4 mg oraz Paxneury w mocach od 1 do 7 mg, oba jako tabletki o przedłużonym uwalnianiu z kategorią recepty Rpz. Oznaczenie Rpz odpowiada lekowi wydawanemu z przepisu lekarza do zastrzeżonego stosowania.
Preparaty guanfacyny w polskim rejestrze
| Preparat | Moce | Postać | Kategoria |
|---|---|---|---|
| Intuniv | 1, 2, 3, 4 mg | tabletki o przedłużonym uwalnianiu | Rpz |
| Paxneury | 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 mg | tabletki o przedłużonym uwalnianiu | Rpz |
Źródło: Rejestr Produktów Leczniczych (URPL), stan na sierpień 2026.
Paxneury obejmuje szerszy zakres mocy, co daje więcej możliwości przy stopniowym dochodzeniu do dawki docelowej. Postać o przedłużonym uwalnianiu oznacza, że tabletki nie wolno dzielić ani rozgryzać, bo zniszczyłoby to mechanizm uwalniania substancji.
Inny mechanizm, inne objawy docelowe
Guanfacyna pobudza receptory alfa-2A w korze przedczołowej, wzmacniając przekaźnictwo sygnału w obwodach odpowiedzialnych za regulację uwagi i hamowanie reakcji. Nie zwiększa dostępności dopaminy w sposób, w jaki robią to stymulanty, więc profil jej działania wygląda inaczej.
Lekarze sięgają po nią zwłaszcza wtedy, gdy na pierwszym planie znajduje się impulsywność, drażliwość i trudność z wyhamowaniem reakcji, a nie sam deficyt uwagi. Bywa też opcją przy nasilonym niepokoju albo problemach ze snem, które pogłębiały się na lekach stymulujących.
Ciśnienie, tętno i senność
Pochodzenie guanfacyny widać w jej działaniach niepożądanych. Opisywane są senność i zmęczenie, zwłaszcza na początku leczenia, bóle głowy, bóle brzucha, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz zwolnienie tętna. Z tego powodu w trakcie leczenia kontroluje się parametry układu krążenia.
Senność bywa na tyle wyraźna, że wpływa na prowadzenie pojazdów w pierwszych tygodniach. Dawkę zwiększa się stopniowo, a porę przyjmowania dobiera tak, żeby ograniczyć uciążliwość.
Wskazania rejestracyjne. Rejestracja guanfacyny w Unii Europejskiej obejmuje dzieci i młodzież od 6 do 17 roku życia, u których leki stymulujące nie są odpowiednie, nie są tolerowane albo okazały się nieskuteczne. Zastosowanie u osoby dorosłej wykracza poza tę rejestrację i pozostaje decyzją lekarza prowadzącego. Aktualny zakres wskazań zawiera Charakterystyka Produktu Leczniczego danego preparatu.
Guanfacyna na tle pozostałych opcji
Trzy substancje, trzy różne kategorie recepty i trzy różne tempa działania. Zestawienie porządkuje wybór, choć decyzja i tak należy do lekarza.
| Cecha | Guanfacyna | Atomoksetyna | Metylofenidat |
|---|---|---|---|
| Kategoria | Rpz | Rp | Rpw |
| Grupa | niestymulujący | niestymulujący | stymulujący |
| Preparaty w Polsce | Intuniv, Paxneury | pięć preparatów | dziewięć preparatów |
| Wpływ na ciśnienie | obniża | może podwyższać | może podwyższać |
Więcej o pozostałych torach leczenia znajdziesz na stronach atomoksetyny oraz metylofenidatu.
Potrzebujesz recepty na kontynuację?
Wypełnij wywiad medyczny i dołącz dokumentację leczenia. Decyzję podejmuje lekarz.
Zamów receptęNajczęstsze pytania o guanfacynę
Czy guanfacyna jest lekiem stymulującym?
Nie. Guanfacyna należy do agonistów receptorów alfa-2A adrenergicznych i zalicza się do leków niestymulujących. Nie znajduje się w wykazie substancji psychotropowych, a jej kategoria recepty to Rpz.
Co oznacza Rpz na opakowaniu?
Rpz to lek wydawany z przepisu lekarza do zastrzeżonego stosowania. Kategoria jest bardziej restrykcyjna niż zwykłe Rp, ale nie podlega przepisom przewidzianym dla środków psychotropowych, którym odpowiada oznaczenie Rpw.
Jakie preparaty guanfacyny są zarejestrowane w Polsce?
Intuniv w mocach 1, 2, 3 i 4 mg oraz Paxneury w mocach od 1 do 7 mg. Obydwa występują jako tabletki o przedłużonym uwalnianiu, przyjmowane raz na dobę.
Czy guanfacynę można odstawić z dnia na dzień?
Nie. Guanfacyna wpływa na ciśnienie tętnicze i tętno, więc dawkę zmniejsza się stopniowo, według planu ustalonego z lekarzem. Nagłe przerwanie może wiązać się ze wzrostem ciśnienia i przyspieszeniem tętna.
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL), Charakterystyki Produktów Leczniczych
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie lub przerwaniu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny. W stanie nagłego zagrożenia życia zadzwoń pod numer 112.