Konsultacja psychiatryczna online przy ADHD

Na czym prawnie stoi wizyta zdalna

Art. 42 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala lekarzowi orzekać o stanie zdrowia po uprzednim osobistym zbadaniu pacjenta albo po zbadaniu go za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, a także po analizie dostępnej dokumentacji medycznej. Teleporada jest więc badaniem w rozumieniu ustawy, nie obejściem badania.

Art. 42 ust. 2 idzie dalej: receptę niezbędną do kontynuacji leczenia lekarz może wystawić bez dokonania badania pacjenta, jeżeli jest to uzasadnione stanem zdrowia odzwierciedlonym w dokumentacji medycznej. Dwa słowa robią tu całą różnicę: kontynuacja oraz dokumentacja.

Konsekwencja jest praktyczna. Im pełniejsza dokumentacja, tym więcej lekarz może rozstrzygnąć zdalnie. Pacjent bez żadnego wpisu w historii leczenia pozostaje pacjentem pierwszorazowym, niezależnie od tego, jak dokładnie opisze objawy w formularzu.

Zasada trzech miesięcy przy lekach z wykazu

2 sierpnia 2023 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 12 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1368). Przed wystawieniem recepty na środek odurzający albo substancję psychotropową lekarz podczas badania sprawdza w systemie, jakie leki pacjentowi przepisano, które wykupił i w jakich dawkach, a samą weryfikację odnotowuje w dokumentacji medycznej.

Badanie może być stacjonarne albo w formie teleporady; rozporządzenie dopuszcza obie formy. Jeśli od badania związanego z wystawieniem recepty minęło mniej niż 3 miesiące, kolejną receptę można wystawić w ramach kontynuacji leczenia bez ponownego badania. Po przekroczeniu tego okna badanie znów jest potrzebne.

Obowiązek weryfikacji historii recept nie dotyczy lekarza udzielającego świadczeń w ramach umowy o świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej; lekarz przyjmujący w zastępstwie takiego zwolnienia już nie ma. Metylofenidat, lisdeksamfetamina i deksamfetamina należą do wykazu, więc te zasady ich dotyczą. Atomoksetyna ma kategorię Rp, guanfacyna jest wydawana z przepisu lekarza do zastrzeżonego stosowania (Rpz), a obie pozostają poza wykazem i tych ograniczeń nie mają. Bupropion również ma kategorię Rp, ale nie ma zarejestrowanego wskazania w ADHD: jego charakterystyka dotyczy epizodów dużej depresji albo rzucania palenia, więc w ADHD bywa stosowany poza wskazaniami rejestracyjnymi i decyzja o tym należy do lekarza prowadzącego.

Przy każdym leku przeciwdepresyjnym obowiązuje ostrzeżenie z punktu 4.4 charakterystyki: w pierwszych tygodniach leczenia oraz po każdej zmianie dawki lęk, niepokój i myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić, najwyraźniej u osób poniżej 25. roku życia. Ten okres wymaga szczególnej obserwacji, także ze strony bliskich, a pojawienie się takich myśli jest powodem natychmiastowego kontaktu z lekarzem. Kryzysowy telefon zaufania: 116 123. Centrum Wsparcia, całodobowo i bezpłatnie: 800 70 2222. W stanie nagłego zagrożenia życia: 112.

Co obejmuje konsultacja u nas

Zamawiasz konsultację lekarską, nie dokument. Wywiad medyczny wypełniasz w formularzu, dołączasz dokumentację - wypis, wcześniejsze zalecenia, nazwę i moc dotychczasowego preparatu - a lekarz analizuje całość i decyduje o dalszym postępowaniu. Gdy potrzebuje dopytać, kontaktuje się przez czat w panelu pacjenta.

Konsultacja psychiatryczna kosztuje 250 zł, a przy zadeklarowanej kontynuacji leczenia 199 zł. Kwotę do zapłaty widzisz w podsumowaniu zamówienia, przed płatnością.

Lekarz ocenia zasadność leczenia. Żaden etap procesu nie kończy się automatycznym wystawieniem recepty, a wypełniony formularz sam z siebie nie jest podstawą do wystawienia recepty na substancję z wykazu.

Czego przez ekran ocenić nie można

ChPL metylofenidatu wymaga przed przepisaniem leku wyjściowej oceny układu krążenia z pomiarem ciśnienia tętniczego i tętna, wywiadu o przypadkach nagłej albo niewyjaśnionej śmierci sercowej w rodzinie oraz pomiarów wzrostu i masy ciała naniesionych na wykres wzrostu. Kamera tego nie wykona.

Przy guanfacynie tętno i ciśnienie kontroluje się raz w tygodniu w fazie dostosowywania dawki, a następnie co najmniej raz na 3 miesiące przez pierwszy rok leczenia. Przy atomoksetynie u pacjentów ze stwierdzonymi wadami serca ChPL dopuszcza stosowanie tylko ostrożnie i po konsultacji z kardiologiem, bo zgłaszano w tej grupie przypadki nagłej śmierci.

Dlatego wizyta zdalna dobrze obsługuje leczenie już prowadzone, w którym pomiary są w dokumentacji, a słabo obsługuje sam start terapii. W praktyce znaczy to jedno: im dokładniejszy wypis i im świeższe pomiary dołączysz, tym mniej zostaje do rozstrzygnięcia w gabinecie.

Dlaczego pierwszego rozpoznania nie stawiamy zdalnie

Rozpoznanie wymaga wywiadu rozwojowego, sprawdzenia funkcjonowania w co najmniej dwóch obszarach życia oraz wykluczenia stanów, które dają podobny obraz. ChPL atomoksetyny wskazuje dodatkowo na potwierdzenie objawów z dzieciństwa przez osobę postronną i nie pozwala rozpoczynać leczenia, gdy tej weryfikacji brakuje.

To materiał na kilka spotkań, nie na jedno okienko formularza. Całą ścieżkę, z etapami i dokumentami do zebrania, opisujemy na stronie o diagnozie ADHD.

Jeśli z wywiadu wynika, że rozpoznania jeszcze nie ma, lekarz nie wystawi recepty z przyczyn medycznych na stymulant i wskaże diagnostykę stacjonarną. Odmowa w takiej sytuacji wynika z przepisów, a nie z wyjątku od nich.

Recepta na lek z wykazu ma własne terminy

Receptę na preparat zawierający środek odurzający grupy I-N albo substancję psychotropową grupy II-P realizuje się nie później niż w ciągu 30 dni od daty wystawienia (art. 96a ust. 7 Prawa farmaceutycznego), bez możliwości odroczenia realizacji adnotacją o dacie od dnia. Ilość na jednej recepcie nie może przekraczać zapotrzebowania pacjenta na 90 dni stosowania, przepisuje się na niej tylko jeden taki preparat i żadnych innych produktów leczniczych. Lekarz może wystawić do trzech takich recept na następujące po sobie okresy stosowania, łącznie nieprzekraczające 90 dni.

Poza wykazem obraz jest inny. Domyślny termin realizacji to 30 dni, dla antybiotyku do stosowania wewnętrznego i pozajelitowego 7 dni, dla preparatów immunologicznych wytwarzanych indywidualnie 120 dni, a e-recepta może mieć termin realizacji do 365 dni, o ile lekarz jawnie go oznaczy. Ilość: e-recepta do 360 dni stosowania, recepta papierowa do 120 dni, przy czym apteka jednorazowo wydaje najwyżej ilość na 120 dni. Roczna recepta na stymulant w tym układzie nie istnieje.

Praktyczny wniosek: przy leczeniu stymulantem wizyty wracają regularnie, bo ani termin realizacji, ani limit ilości nie pozwalają rozciągnąć jednej recepty na pół roku. Kod e-recepty i termin jej realizacji sprawdzisz w Internetowym Koncie Pacjenta.

Kiedy lekarz odmówi i co dzieje się z opłatą

Powodem odmowy bywa brak rozpoznania w dokumentacji, przeciwwskazanie wymienione w ChPL, przekroczone okno trzech miesięcy bez możliwości przeprowadzenia badania albo obraz wskazujący na inny problem niż ADHD. Lekarz pisze wtedy, czego brakuje.

Płacisz za konsultację lekarską. Gdy lekarz odmawia z przyczyn medycznych, opłata wraca. Gdy prosi o dokumentację, a pacjent jej nie dostarcza, konsultacja się odbyła i opłata nie podlega zwrotowi; ten warunek jest zapisany w regulaminie, nie ustalany doraźnie.

Odmowa nie zamyka sprawy na stałe. Po uzupełnieniu brakującego elementu - wpisu z poradni, wyniku pomiaru ciśnienia, karty informacyjnej - można wrócić z tym samym wnioskiem.

Najczęstsze pytania